Người ta vẫn thường nói, ở xứ sở của đá, cái gì cũng có vẻ hiểm trở, khô cứng. Núi nhọn hoắt, chổng ngược mũi tên như dọa dẫm. Đá cũng nhọn hoắt, chĩa thẳng lên trời như thách thức.
Chỉ có những con đường là mềm mại như nhung.Và rượu thì nóng bỏng, ngọt ngào, da diết, ngấm sâu, cuộn trào. Có khi là quằn quại, chết giấc.
…
Tất cả mọi người ngồi quây quần bên mâm cơm. Hắn dè dặt, ngại ngùng, ngồi thu lu một góc. Cơm có thịt gà, măng chua, mướp xào. Có cả mèn đén và một can rượu to đùng. Tất cả để đón tiếp mình hắn. Chẳng thể ngần ngại trước lời mời và ánh mắt chân tình của những người ngồi xung quanh, hắn cũng cầm ly và cạn, mà chén, cho đủ tấm lòng đáp trả tình mến khách của những người vùng cao.
Đặt giữa nhà rừng rực ngọn lửa vàng, cháy lên trong con mắt của những kẻ ngồi xung quanh, lung linh lóng lánh trong cả bầu rượu ngô còn thơm hơi nếp. Nâng lên ly rượu nồng nàn bỏng lưỡi, cho thấm cái tình người và đất nơi núi cao thung sâu này. Người cao nguyên đá họ “ăn rộng, nói dài, uống cạn”. Mình đã lên đến đây, cũng phải cạn ly rượu, dài lời nói, rộng miệng ăn; mới đủ thể hiện tấm chân tình mà đáp họ.
Thế là hắn uống!
Hắn đưa chén rượu lên miệng, nhắm mắt lại và cảm nhận thứ men chếnh choáng. Hắn như tan ra theo hương thơm bùi, tê tái mà lịm ngọt của vị nước chắt ra từ “lòng rừng ruột núi” này.
Chén rượu Đồng Văn – vị đậm đà, ngọt ngào. Nuốt vào rồi vấn vương mãi nơi cổ họng. Mắt hoa vì bồng bềnh men rượu, vì nồng nàn thứ hương thơm đậm và chất đang tỏa dần vào cả cơ thể. Hắn dựa lưng vào cột, nghe hơi rượu chạy khắp người…
Chàng trai người Mông cầm cả hũ rượu to đùng, chỉ vào, cười hềnh hệch: “Mày uống đi! Uống nhiều vào! Rượu nhà tao nhiều lắm, ngon lắm!” Hắn cũng cười hềnh hệch, đỡ chén rượu rót tràn từ tay người đàn ông người Mông. Uống đi cho hiểu hết lòng nhau, cho kẻ phương Nam, người phương Bắc dẫu xa lạ mà trở thành bằng hữu từ chén rượu chung tay. Hắn phì phò thở, xuýt xoa khen rượu thơm, nồng, đậm vị xứ đá.
Hắn uống. Uống rượu để suy ngẫm về cuộc đời đắng cay ngọt bùi – 4 vị sau mỗi ngụm rượu đổ vào họng. À, rượu uống vào để thẩn thơ ngắm nguyệt vọng tiên, để ngẩn ngơ ngẩn ngắc như mấy câu thơ đọc trộm trên mạng, rồi tặng cho anh chàng Hmong uống rượu bằng bát:
“Em vùi hạt ngô trong hốc đá
Gùi đất vun sự sống xanh chồi
Cho núi đá hóa thành rượu ngọt
Giọt tình yêu thấm đẫm mồ hôi!
Mong đến tháng 3 anh xuống dự
Say rượu tình em nồng thắm môi…”
Chưa say đâu! Hắn chưa say đâu! Hắn tự bảo mình thế. Mắt hắn lim dim, miệng tủm tỉm, khật khừ cạn chén trong lâng lâng ngà ngà. Ngọn lửa bỗng hóa thành đôi. Mắt hắn bỗng chốc thành cái ống kính máy ảnh, đang xoay lens để hắn nhìn thấy ngọn lửa thành những chùm bokeh sáng. Người ta gọi đó là say. Nhưng hắn vẫn không nhận mình là say. Hắn phải uống tiếp. Hắn nghe anh chàng người Mông kể chuyện. Chuyện về những phiên chợ chỉ có rượu và rượu. Uống cho đến chết, cho đến cả khi nằm vật vã lê lết giữa chợ. À thì ra uống rượu, nó là một nét văn hóa ở Đồng Văn. Phải chăng chính nó tạo nên cái nét quyến rũ cho xứ cao nguyên đá này? Phải rồi!
Giờ thì hắn thấy rượu cay, cay xé lưỡi. Nồng lên xương mũi, lên thái dương, xộc cả lên óc. Nhưng mà phê, mà đắm! Chỉ một vài giây thôi, hắn thấy ấm. Thứ cảm giác mơn man lan truyền dần dần sống lưng hắn, qua từng mạch máu, đi men theo cả những dây thần kinh nổi lên dưới cánh tay cầm can rượu của hắn. Ấm áp. Lâng lâng. Hắn thấy bớt chơi vơi, thấy nhẹ lòng. Hắn yêu vị rượu đắm ngọt này. Thứ nước vắt kiệt lòng hắn, để trong hắn trống rỗng, thênh thang hoàn toàn. Chẳng chút âu lo, không chút nghĩ suy, vướng bận!
Đêm càng khuya, rượu càng thêm ngọt. “Thương nhau thì phải sống thật lòng, đừng để rượu rơi xuống đất. Uống cho má đỏ, uống cho môi mềm. Uống cho đôi mình thương nhau mãi mãi. Như chiêng có cặp, ché có đôi. Đừng bao giờ lìa nhau, đừng nhạt lòng để lòng người hóa đá…”
Hắn dựa lưng vào cột, nghe hơi rượu nhảy múa khắp cơ thể rệu rã. Và ngủ lúc nào không biết…
Tim hắn nồng nàn rượu. Hắn biết, hắn đã thực sự yêu cái mảnh đất này. Yêu con người nơi đây. Yêu vị rượu. Yêu cả cái khoảnh khắc để rượu hòa vào máu. Như bây giờ…
Hạnh My
