Mình đặc biệt thích những cuốn sách mà khi đọc đến trang cuối cùng, người ta phải lật giở lại từ trang đầu tiên để thấy một sự ăn nhập đến ngạc nhiên, và cảm thấy vô cùng tâm đắc với từng chi tiết xuất hiện cũng như kết thúc trong cuốn sách.
“Nhà giả kim” là một cuốn sách như thế.
Hình ảnh đầu tiên xuất hiện trong truyện là ngôi nhà thờ cổ và hoang phế. Nó đã bị sập mái từ khá lâu, nơi xưa kia là phòng thay áo lễ nay sừng sững một cây dâu tằm to tướng. Hình ảnh này lại là chìa khóa của câu chuyện, gỡ nút thắt và hé lộ những bí mật mà phải đi hết câu chuyện mới có thể chinh phục được nó. Mở truyện giản dị, tự nhiên. Nhưng kết chuyện, tưởng như bất ngờ mà lại rất quen thuộc, tưởng như đột ngột mà lại bình dị. Đáp án của câu chuyện khiến mình phải à lên một tiếng, tâm đắc vỗ đét một cái vào đùi mà thốt lên rằng: “Bí mật và kho báu chẳng ở đâu xa, nó nằm ngay bên cạnh mình, ẩn hiện, khuất lấp trong từng sự vật gần gũi bên mình. Có khi, nó chính là điều thân quen hằng ngày mình vẫn đối diện.”
Chưa xong, đó chưa phải là điểm đặc biệt duy nhất của Nhà giả kim.
Đọc xong cuốn này, mình chợt nhớ đến “Hoàng tử bé”. Cách viết truyện giản đơn mà thực sự lắng sâu, lồng ghép vào tình huống truyện những triết lí cuộc sống rất thật, rất sắc. Khiến những đứa thích ghi chép như mình chỉ muốn ghi lại hết tất cả những bài học bình dị mà thấm thía ấy lại một cuốn sổ, thỉnh thoảng lôi ra đọc đọc, ngẫm ngẫm mà nhớ, mà ghi.
Và suy cho cùng, kết chuyện, chàng chăn cừu tìm đc kho báu, hoàn thành mục tiêu mà vận mệnh của cậu đã dẫn lối, một cái kết happy ending; nhưng mình nghĩ, kho báu lớn nhất mà cậu có được, ko phải là một cái hòm đầy tiền vàng cổ Tây Ban Nha,đá quý, mặt nạ, cùng những pho tượng cẩn ngọc. Mà là những giá trị, bài học mà cậu nhận được trên cuộc hành trình dài đằng đẵng tìm kho báu. Những ngày tháng làm việc ở cửa tiệm bán ly pha lê, cách cậu vững vàng vượt qua khó khăn, cả cuộc xung đột lí giữa theo đuổi ước mơ và chọn một cuộc sống êm đềm, bình lặng; cả Fatima, tình yêu đích thực của đời cậu, khác với thứ tình yêu thoáng qua với Mauren; cả những ngày tháng xuôi dạt nơi sa mạc đầy gian khổ và thiếu thốn, khoảng thời gian đã tôi luyện sự cam đảm, lòng dủng cảm cho cậu, cũng như để cậu có cơ hội hiểu hơn về chính mình, nghe thấu tiếng nói của vạn vật sinh linh…
“…trong thâm tâm cậu biết mình không thể chẳng cần, vì rằng bất cứ người chăn cừu, người thủy thủ hay người khách thương nay đây mai đó nào cũng có ở đâu đó một kẻ khiến cho họ quên mất thú vui được tự do giang hồ đi cùng trời cuối đất.”
Và suy cho cùng, ước mơ của những kẻ ham đi, ham xê dịch, cho đến cuối cùng “họ đến để tìm sự mới lạ, nhưng rồi thì họ vẫn mãi là chính họ. Họ leo lên đồi để xem thành quách rồi cho rằng quá khứ hay ho hơn hiện tại. Dù tóc họ vàng hay da họ ngăm, nói chung, họ cũng giống như người dân thành phố này cả thôi.” Hay những kẻ mang trong mình 1 ước mơ, dù cuộc sống bon chen tù túng có khiến họ buộc phải quên ước mơ để chọn cuộc đời phẳng trôi, thì ước mơ đó cũng như vận mệnh đã định sẵn họ phải thực hiện, vẫn sẽ đeo đuổi họ, khiến họ ko có đc thứ hạnh phúc trọn vẹn. Giống như người cha của chàng chăn cừu, khi “câu đọc thấy trong mắt bố cũng chính là niềm ước mơ được phiêu du. Nó vẫn mãi sống trong ông sau hàng chục năm tìm cách lãng quên qua những lo toan sao cho có cái ăn, cái uống hàng ngày và một chốn nương thân.” ‘chỉ khi nào có đủ khả năng thực hiện giấc mơ thì cuộc sống mới đáng sống.”
Mình đặc biệt thích hệ thống nhân vật trong câu chuyện. Mỗi nhân vật xuất hiện đều mang 1 ý nghĩa, và đều trở thành điểm nhấn, thúc đẩy cậu chăn cừu đi đến gần với ước mơ của mình hơn. Bà cụ giải mộng người Digan, ông vua xứ Salem với hai viên đá và những câu nói đầy ẩn ý: “Vận mệnh chính là điều mà anh luôn luôn muốn đạt được. Khi còn trẻ, ai cũng biết vận mệnh mình là gì. Trong đoạn đời này mọi sự đều đơn giản và người ta dám mơ mộng đủ thứ về những điều họ muốn làm trong đời. Nhưng rồi, theo thời gian, một sức mạnh thần bí sẽ tìm cách thuyết phục ta rằng con đường đời như ta mơ ước sẽ không thể nào thực hiện được đâu.
Đó là một lực thần bí xem ra có vẻ ko tốt lành, nhưng trong thực tế lại giúp chúng ta đi hết con đường đời của mình. Lực thàn bí này chuẩn bị cho tinh thần và ý chí sẵn sàng, bởi sự thật vĩ đại trên hành tinh này chính là: bất kể anh là ai, anh làm gì, khi anh thật tâm mong muốn điều gì thì điều mong muốn đó sẽ đc hình thành trong cõi tâm linh vũ trụ. Đó sẽ là nhiệm vụ của anh trên trái đất.
Tâm linh vũ trụ được nuôi dưỡng bởi hạnh phúc của con người, bởi cả sự bất hạnh, tị hiềm và ghen tuông nữa. Nhiệm vụ duy nhất của mỗi chúng ta là thực hiện con đường mình đã chọn. Tất cả chỉ là một. Rồi khi anh quyết chí muốn điều gì thì toàn vũ trụ sẽ chung sức để anh đạt được điều ấy.”
Và khó khăn đầu tiên, thử thách đầu tiên, khi cậu bị lừa, trắng tay, “mọi sự diễn ra chỉ từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn thôi – cậu thấy thương thân, vì đôi khi cuộc đời thay đổi hẳn chỉ trong khoảnh khắc, nhanh đến nỗi ko kịp hiểu chuyện gì xảy đến với mình…Thật ra cậu xấu hổ khi phải khóc, ko bh cậu khóc trc bầy cừu. Nhưng giờ đây cậu đứng giữa chợ ko một bóng người, quê nhà xa tít tắp. Cậu khóc, khóc vì chua thật bất công nên mới bắt một người vững tin vào giấc mơ của minhf phải chịu số phận này.
Cậu đã vượt qua khó khăn bằng niềm tin vào ước mơ và sự lựa chọn của mình. Ngày tháng làm việc ở cửa tiệm pha lê, cậu đã có những trăn trở, băn khoăn rất nhiều về sự lựa chọn cho mình. Ông chủ cửa tiệm cũng có ước mơ chinh phục mekka , nhưng ông ko đi khi có thể. Bởi lẽ ông nghĩ, Mekka giúp ông có đc sức sống, chịu đựng nỏi cái đơn điệu nhàm chán của cuộc sống hiện tại. Ông sợ rằng khi đã đạt được ước mơ rồi thì ko còn gì để thúc đẩy cuộc sống để tiếp tục sống nữa. Ước mơ lúc này, chỉ là ước mơ thôi, ko tạo đọng lực để hành đônnjg, để biến ước mơ thành hiện thực. Vậy nên suốt đời ông sẽ phải trăn trở vì đã ko thự hiện dc điều mình mong moit.
Mình thích câu nói của ông già: “đừng bao giờ từ bỏ ước mơ của mình, và hãy lần theo dấu hiệu”
Và tình yêu đích thực khi cậu nhận đc trên con đường tìm kiếm ước mơ là gì?
Như Fatima đã nói: “Nếu em là 1 phần của vận mệnh anh thì sẽ có một ngày anh trở về thôi.”
Và nhà luyện kim đan, khhi ông vẽ ra cảnh tưởng nếu cậu quyết định ở lại với Fatima mà ko đi theo ước mơ nữa. Một cuộc sống sung túc và đầy đủ, hạnh phúc và ấm no bên người cậu yêu nhưng ước mơ vẫn cứ nhắc nhở cậu, khiến cậy cảm thấy ko thể thanh thản. Đêm đêm cậu lại lang thang trong sa mạc, khiến fatima buồn khổ vì nghĩ rằng tại cô đã cản bước chân cậu.. Cho đến cuối đơù, cậu sẽ vẫn lang thang mõi đêm trong sa mạc, luẩn quẩn quanh các gốc chà là, vì biết rõ rằng mình dã ko đi theo vận mệnh mà lúc ấy moi sự đã quá trễ.
Cậu phải hiểu rằng, tình yêu không bao giờ ngăn cản ai theo đuổi vận mệnh của mình cả.
Nhà giả kim: “Người nào sống trọn đường đời của mình, người đó biết tất cả những gì cần biết. Chỉ có một điều khiến ko thể nào đạt đc ước mơ: đó là sợ sẽ thất bại
Có đôi khi, tiền có khả năng cứi đc sinh mạng mình, nhưng cũng có lúc tiền cũng phải chịu trước khó khăn và nguy hiểm mà mình gặp phải. “ít khi tiền cứu đc người ta khỏi chết.”
Và 2 kẻ thất bại trong câu chuyện, lại mang ước mơ của cậu đến gần hơn.
“Mày phải sống để nhớ rằng đừng nên xuẩn ngốc như thế. 2 năm trc, ngay chính chỗ này ta cũng đã nhiều lần mơ rằng tạo phải đi tbn, tìm 1 ngôi nhà thờ lãng đã sụp lở mà lũ chăn cừu thường đưa cừu vào dó là chỗ trú chân. Trong phòng thay áo lễ có mọc 1 cây dâu, dưới rễ nó chôn giấu 1 kho vàng. Tao đâu có ngu đẻ chỉ vì 1 giấc mơ mà vượt sa mạc.’
Đủ để thấy rằng, kho báu dành cho tất cả mọi người. Chỉ là họ có đủ tin tưởng và đỉ dũng cảm, ý chí, quyết tâm theo đuổi nó đến cùng hay ko thôi. Và nữa, kho báu mà cậu nhận đc là rất nhiều, nhưng để có đc nó, cậu cũng phải trair qua nhiều thăng trầm, biến cố, thậm chí có cả những thời khắc cận kề cái chết. Đủ dể nhận ra kkhho báu ko phải tự nhiên mà rơi xuống đầu ai….
